تبلیغات
خط عشق، عشق خط - باز هم عجمی در کیهان
شنبه 28 شهریور 1388

باز هم عجمی در کیهان

   نوشته شده توسط: محمد رجائی    

حمید عجمی
مثل اینکه این استاد عزیز شده سوژه ی کیهانی ها!
انگار هرچند که سیاسیون دل خوشی از این روزنامه ندارند، عاشقان خط باید به این روزنامه احترام بگذارند. مصاحبه ی دیگری را از این استاد با روزنامه ی کیهان رو می خونید.

واقعا جالبه! از دست ندید. جملات قشنگش رو هایلایت کردم. اگه حوصله ی خوندن متن طولانی ندارید (مثل من)، فقط اونا رو بخونید.

مصاحبه در ادامه مطلب

تاریخ مصاحبه: 25/7/86
حدود 8 سال (الان 10 سال) از ابداع خط معلی می گذرد. در این مدت، از زبان استاد حمید عجمی درباره این ابداع زیاد شنیده ایم ولی هر بار كه پای صحبت او می نشینم، حسی خوشایند همراه با غرور، سر ذوق مان می آورد و انگار اولین بار است كه با خط جدید معلی آشنا می شویم.
    یك بار دیگر، پای صحبت استاد حمید عجمی نشسته ایم و با ایشان گفت و گویی انجام داده ایم.
    ¤ استاد ! قبل از ابداع خط معلی، چند سال بود كه در عرصه خوشنویسی ما انقلابی رخ نداده بود؟
    - اگر بخواهیم خط معلی را آخرین دستاورد جامع ایرانی بدانیم، بعد از خط شكسته حدود 150 سال است كه هیچ ابداعی نداشته ایم.
    ¤ دلیل آن چیست؟
    - دلایل متعددی وجود دارد. ظرفیت شكسته و نستعلیق به قدری بالاست كه خوشنویسی به خط جدیدی احساس نیاز نمی كرد و گمان بر این بود كه حد خوشنویسی همین است.
    ¤ یعنی احساس نیاز درونی تان باعث ابداع خط جدیدی به نام معلی شد؟
    - بله، شیوه اصلی نگارش و تخصص من نستعلیق است. 28 سال در این زمینه كار كردم تا این كه احساس كردم نستعلیق دیگر مرا ارضا نمی كند.
    ¤ و در نهایت، خط معلی چگونه شكل گرفت؟
    - همه ما درون خود یك گمشده داریم و به گونه ای دنبال آن گمشده هستیم. من هم در دوره ای دنبال حقیقت بودم، منتهی نه درباره خوشنویسی، بلكه در افق باطنی خودم دنبال این حقیقت می گشتم. در سال 78 خطی به من سفارش داده شد و باید آن را فانتزی می نوشتم. به ذهنم رسید كه می توانم بر مفردات این خط كار كنم آنجا بود كه دچار حس خاصی شدم و در یك هفته تمام مفردات خط را درست كردم و نام آن را معلی كه برگرفته از نام حضرت علی(ع) است گذاشتم.
    ¤ عكس العمل دوستان هنرمند، بویژه خوشنویس ها با این خط چگونه بود؟
    - من وقتی این خط را درست كردم، بر حرمت جامعه خوشنویسی و ساحت استادان بزرگوار، به آن خط نگفتم و آن را یك تجربه جدید نامیدم. بعداً استادان آن را به عنوان یك خط جدید معرفی كردند.
    ¤ تاكنون چند نمایشگاه برای خط معلی برپا كرده اید؟
    - تاكنون 22 نمایشگاه انفرادی داشته ام و اولین نمایشگاه را در سال 78 در خانه سوره برپا كردم. البته در یكی از نمایشگاه ها 30 تابلو نستعلیق هم گذاشتم، فقط به خاطر اینكه بر زحمات استادان حرمت بگذارم.
    ¤ برای آموزش این خط هنرجو هم داشته اید؟
    - بله، حدود 100 نفر هنرجو داشته ام. علاقه مندان زیادی در سرتاسر كشور خواهان تعلیم این خط هستند.
    ¤ پس از ابداع معلادغدغه اصلی تان ثبت آن بود، چرا؟
    - بله، همه دغدغه من این بود كه مبادا این اثر فرهنگی ما را دیگران به نام خود ثبت كنند. الان ترك ها مدعی اند كه عطار و مولانا از آن ما هستند؛ عرب ها، خلیج فارس و ابوریحان و ابن سینا را عرب معرفی می كنند. بدون شك اگر اثر ثبت نمی شد با پول و تبلیغات به راحتی آن را تصاحب می كردند. چون متاسفانه ما در كشور، واحد بین المللی ثبت نداریم، با هزینه شخصی، سالن اصلی «فوان میرو» را اجاره كردم، اثرم را به نمایش گذاشتم و آن را ثبت كردم.
    ¤ اشاره كردید كه زایش در حیطه خوشنویسی اسلامی حاصل تحول درونی است. چه عواملی باعث دگرگونی و تحول درونی شما و در نهایت زایش فعلی جدیدی به نام معلی شد؟
    - خوب، یك بخشی به خود خوشنویس و حالات درونی او بستگی دارد ولی از سوی دیگر، درست شدن یك خط به جامعه برمی گردد. جامعه باید خواهان تغییر باشد. «خداوند سرنوشت قومی را تغییر نمی دهد، مگر اینكه آنها خود تغییر دهند.» خط معلی هم به نوعی نتیجه تراكم طلب قلبی مردم ما بود. اگر بخواهیم زمانی كه این خط درست شد را با اتفاقات جامعه بررسی كنیم، می بینیم كه ما دوره خاصی را پشت سرگذاشته ایم. ما آن سال دو عید غدیر داشتیم و یكی اول و دیگری آخر سال. من از آن سال به عنوان فصل بارش یاد كردم و به هنرجویانم می گفتم كه امسال فصل بارش است، ظرف هایتان را پر كنید،
    ¤ اصولاتهییج احساسات مردم و بویژه غالب شدن وجه حماسه در جامعه، باعث زایش هنر می شود.
    - كاملادرست است. شما اگر به خط معلی دقت كنید، وجه حماسی آن بر وجوه دیگر غلبه دارد و این تاثیر انقلاب اسلامی و اتفاقات مختلفی است كه سال ها پس از پیروزی انقلاب درگیر آن بوده ایم. علاوه بر اینها، مسئله مهم دیگری نیز در ایجاد خط موثر است و آن فراق و غربت انسانی است. اگر ما بتوانیم هجران را با مفهوم كلی در وجود خود درك كنیم و از سویی به قدری غریب شویم كه جز خداوند خریداری برای متاع خویش نیابیم، نه تنها یك خط جدید می توان درست كرد بلكه در كل هنر می توان انقلابی شگرف به وجود آورد.
    ¤ عشق و ارادت جماعت خوشنویس به حضرت علی (ع) همواره زبانزد و معروف بوده. خود شما هم نام خط را از نام مولاوام گرفته اید. دلیل این امر چیست؟
    - اساساً همه خوشنویسی ما به وجود مبارك حضرت امیر (ع) برمی گردد. هم به تحقیق و تفحص، هم به قدر قابلیت، هم به جهت شأن بلند مرتبه ایشان و هم به این علت كه وی آغازگر دخالت زیبایی در صورت خط بوده اند. همچنین حضرت امیر (ع) قرآن ناطق است و نطق همیشه 2وجه دارد. یا در الفاظ تجلی می یابد یا در مكتوبات. هیچ كس مانند حضرت علی (ع) نبوده كه وقتی آیه ای را می نویسد هم بیشترین اشراف را به مفهوم و مضمون و هم بیشترین علم درباره شأن نزول آن آیه را داشته باشد.
    ¤ به همین خاطر است كه خوشنویسان حضرت علی (ع) را كاتب حقیقی می دانند؟
    - بله، در عالم خوشنویسی، كاتبی كاتب تام مطلق است كه بیشترین بهره را هم از نظر مضمون و هم از حیث مفهوم، از كلامی كه می نویسد برده باشد و هم در صورت آن بتواند دخالت مستقیم كند بنابر این خوشنویسان، حضرت علی (ع) را كاتب حقیقی می دانند.
    ¤ شعر معروف «ناد علیاً مظهر العجایب...» كه خوشنویسان این همه علاقه به آن دارند از كیست و اصولادلیل دلبستگی شان به این شعر چیست؟
    - ریشه اصلی آن مشخص نیست ولی در روایات به ائمه (ع) برمی گردد. این شعر فقط دو بیت نیست بلكه رموزی در آن نهفته است كه به عنوان یك كلید و یك ذكر و دعا مطرح است. در رسالات قدمای خوشنویسی ذكر شده هر كس چهل شب، شبی چهل بار «نادعلیاً» رابا خط خوب بنویسد، میرزمانه خود می شود.
    ¤ به عنوان هنرمندی كه برای حفظ و اشاعه فرهنگ ایرانی -اسلامی تلاش می كند.
    آیا از حمایت های لازم دولتی و نهادهای فرهنگی بهره مند هستید؟
    - چون من كارم به حضرت امیر(ع) بر می گردد و در یك مملكت اسلامی زندگی می كنم: دوستان عنایت ویژه ای دارند ولی حمایتی به صورت سیستماتیك وجود ندارد كل سیاست و اقتصاد ما باید بر پایه های فرهنگی مان بنا شود وگرنه بدون این پایه های فرهنگی و هنری، ما آن توفیقی كه شایسته است را نخواهیم داشت.
    ¤ نمایشگاه های خارجی تان چطور. مگر آنها با حمایت سازمان فرهنگ و ارتباطات نبود؟
    - چرا ولی این حمایت ها به گونه ای نبود كه جهان احساس كند. مردم ایران خطی جدید ابداع كرده اند. ما آن طور كه باید، نتوانستیم این خط را به عنوان یكی از نمادهای فرهنگی خودمان بعد از انقلاب و پس از پشت سرگذاشتن بحران ها در دنیا عرضه كنیم. بهرحال وقتی یك قوم «صاحب خطی جدید شود، به این معنی است كه انقلابی فرهنگی در باطنش صورت گرفته. یعنی شما معتقدید كه دولت و نهادهای مسئول باید توجه بیشتری به هنر و فرهنگ مملكت داشته باشند.
    - قطعاً قابلیت فرهنگی ما بسیار زیاد است ولی متأسفانه گاهی بر فرهنگ و هنر به عنوان یك امر تشریفاتی نگاه می شود. اساس انقلاب و به طور كلی مملكت ما پرپایه فرهنگ وهنر استوار است و در دنیا ما را بر همین اساس می شناسند. در نمایشگاهی كه در یونسكو داشتم، معاون فرهنگی مدیركل یونسكو سخنرانی می كرد. می گفت من اگر بخواهم درباره هر كشوری 20 دقیقه بحث كنم، فقط دو ساعت وقت نیاز دارم ولی وقتی قرار است درباره ایران حرف بزنم، چون درباره یك تمدن چندین هزار ساله می خواهم سخنرانی كنم، حداقل چند روز وقت نیاز دارم. بنابر این ما در خارج به فرهنگ و هنرمان شناخته می شویم نه به تكنولوژی و صنعت.

feet problems
یکشنبه 26 شهریور 1396 08:06 ب.ظ
Hi just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the images aren't loading properly.
I'm not sure why but I think its a linking issue. I've tried it in two different web browsers and both show the same outcome.
adriaknauss.blog.fc2.com
چهارشنبه 18 مرداد 1396 02:02 ب.ظ
Wow that was odd. I just wrote an extremely long comment but after I clicked submit my
comment didn't show up. Grrrr... well I'm not writing all that over again.
Anyway, just wanted to say superb blog!
Rickie
دوشنبه 9 مرداد 1396 08:55 ب.ظ
Excellent post. I was checking constantly this weblog and I'm impressed!
Very useful information specially the last phase :)
I deal with such info a lot. I was seeking this particular
info for a very long time. Thank you and best of luck.
Jannie
دوشنبه 9 مرداد 1396 08:51 ب.ظ
I like the helpful information you supply to your articles.

I'll bookmark your blog and check again right here frequently.

I'm slightly certain I'll be told many new stuff right right here!
Good luck for the following!
std screening
دوشنبه 5 تیر 1396 03:03 ب.ظ
ریشه از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب
اصل آیا واقعا حل و فصل کاملا با من پس از برخی از زمان.
جایی درون پاراگراف شما در واقع قادر به من مؤمن متاسفانه تنها برای بسیار
در حالی که کوتاه. من هنوز کردم مشکل خود
را با فراز در مفروضات و یک خواهد
را سادگی به پر همه کسانی معافیت.

که شما در واقع که می توانید انجام من خواهد مطمئنا بود تحت تاثیر قرار داد.
Polly
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 12:53 ق.ظ
naturally like your web site but you have to take a look at the
spelling on quite a few of your posts. A number of them are rife with spelling problems and I in finding it very bothersome to inform the reality on the other hand I'll surely come again again.
Jani
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:21 ب.ظ
When I initially commented I clicked the "Notify me when new comments are added" checkbox and now each time a comment is added I
get three emails with the same comment. Is there any way you can remove people from
that service? Bless you!
امیر آبروشن
جمعه 21 تیر 1392 02:36 ب.ظ
با سلام . آثار استاد عجمی فوق العاده بود خط معلی به بقیه هنرمنئان عزیز هم خسته نباشید میگم . من فونت خط معلی رو اصلا نپسندیدم خیلی حروفاتش غلط هست یعنی مثل خط استاد عجمی نیست اگه یکمی بهش توجه خاصی میشد از این خیلی بهتر بود . باتشکر از شما
پاسخ محمد رجائی : سلام. کاملا با نظرتون موافقم. این خط نیاز به ابتکار زیاد داره که با کدنویسی نمیشه اون رو همانند ذهن خطاط پیاده کرد. برای ظهور یه نرم افزار مناسب باید منتظر به نتیجه رسیدن علم هوش مصنوعی باشید.
بیتا
پنجشنبه 7 مرداد 1389 04:55 ب.ظ
ستعلیق شكسته می خوام چطوری می تونم تهیه كنم
پاسخ محمد رجائی : اگه منظورتون آثار شکسته نستعلیق هست، میتونید از سایت اساتید این خط استفاده کنید. ولی اگه منظورتون فونت شکسته است، در کامنت قبلیتون توضیح دادم!
بیتا
پنجشنبه 7 مرداد 1389 04:54 ب.ظ
فونت نستعلیق شكسته می خوام
پاسخ محمد رجائی : نستعلیق شکسته هنوز موجود نیست
ولی نرم افزار میرعماد ممکنه تایپ شکسته داشته باشه
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر